از کجا بفهمیم پارچه فیلترپرس باید تعویض شود؟

پارچه فیلترپرس یکی از قطعات مصرفی و مهم در فرآیند فیلتراسیون است و با گذشت زمان، به‌دلیل تماس مداوم با دوغاب، فشار کاری، مواد شیمیایی و شست‌وشوی مکرر، دچار فرسودگی می‌شود. اما تعویض پارچه فقط زمانی نیست که پارچه پاره شده باشد؛ در بسیاری از موارد، کاهش عملکرد فیلتراسیون اولین نشانه‌ای است که نشان می‌دهد پارچه دیگر شرایط مناسبی ندارد.

اگر عملکرد دستگاه فیلترپرس نسبت به گذشته تغییر کرده، بررسی وضعیت پارچه‌ها می‌تواند یکی از اولین اقدامات برای پیدا کردن علت مشکل باشد.

۱. کدر شدن فیلتریت و عبور ذرات جامد

یکی از واضح‌ترین نشانه‌های خرابی یا فرسودگی پارچه فیلترپرس، کاهش شفافیت مایع خروجی است. پارچه سالم باید بتواند ذرات جامد موجود در دوغاب را تا حد مورد انتظار نگه دارد. اگر به‌مرور زمان ذرات ریز بیشتری از پارچه عبور می‌کنند و فیلتریت کدرتر شده است، ممکن است ساختار پارچه آسیب دیده یا منافذ آن تغییر کرده باشند.

البته کدر شدن فیلتریت همیشه به معنی خراب شدن پارچه نیست و عواملی مانند تغییر مشخصات خوراک، اندازه ذرات و شرایط فرآیند نیز باید بررسی شوند.

۲. کاهش سرعت فیلتراسیون

اگر زمان لازم برای پر شدن محفظه‌های فیلترپرس نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده، پارچه‌ها باید بررسی شوند. تجمع ذرات ریز، گرفتگی منافذ و شست‌وشوی نامناسب می‌تواند باعث کاهش نفوذپذیری پارچه شود.

در این شرایط، ممکن است ابتدا شست‌وشوی اصولی پارچه فیلترپرس بتواند مشکل را برطرف کند؛ اما اگر نفوذپذیری پارچه به حالت مناسب برنگردد، تعویض آن می‌تواند ضروری باشد.

۳. افزایش رطوبت کیک فیلتر

یکی از اهداف اصلی استفاده از فیلترپرس، جداسازی مؤثر مایع از جامد و تولید کیک با رطوبت مناسب است. اگر با ثابت بودن شرایط فرآیند، کیک خروجی نسبت به گذشته مرطوب‌تر شده باشد، پارچه فیلترپرس یکی از مواردی است که باید بررسی شود.

فرسودگی، گرفتگی منافذ یا انتخاب نادرست پارچه می‌تواند بر میزان آبگیری کیک تأثیر بگذارد. بنابراین قبل از تعویض، بهتر است شرایط فشار، زمان فیلتراسیون، نوع دوغاب و وضعیت صفحات نیز بررسی شوند.

۴. پارگی، سوراخ شدن یا آسیب فیزیکی پارچه

پارگی و سوراخ شدن پارچه از نشانه‌های مستقیم نیاز به تعویض است. حتی یک آسیب کوچک می‌تواند باعث عبور ذرات جامد به داخل فیلتریت شود و کیفیت جداسازی را کاهش دهد.

پارچه‌ها باید هنگام باز کردن صفحات و تخلیه کیک به‌صورت دوره‌ای بررسی شوند؛ مخصوصاً در دستگاه‌هایی که با فشار بالا یا دوغاب‌های ساینده کار می‌کنند.

۵. باقی ماندن کیک روی سطح پارچه

اگر هنگام باز شدن صفحات، کیک فیلتر به‌درستی از سطح پارچه جدا نمی‌شود و مقدار زیادی از مواد روی پارچه باقی می‌ماند، ممکن است مشکل از وضعیت پارچه باشد.

البته چسبندگی کیک به عوامل دیگری مانند نوع ماده، رطوبت کیک، فشار فیلتراسیون و ویژگی سطح پارچه نیز وابسته است. به همین دلیل، در چنین شرایطی باید علت اصلی قبل از تعویض مشخص شود.

۶. شست‌وشوی پارچه دیگر نتیجه مطلوبی ندارد

پارچه فیلترپرس در طول کار به‌تدریج با ذرات موجود در دوغاب پوشیده می‌شود. اگر شست‌وشوی مناسب باعث بازگشت نفوذپذیری و عملکرد پارچه نشود، احتمالاً پارچه به پایان عمر کاری خود نزدیک شده است.

استفاده از روش شست‌وشوی نامناسب یا فشار بیش از حد آب نیز می‌تواند به بافت پارچه آسیب بزند. بنابراین تمیز کردن پارچه باید متناسب با جنس آن و نوع مواد باقی‌مانده روی سطح انجام شود.

چه زمانی پارچه فیلترپرس را تعویض کنیم؟

به‌طور کلی، اگر یکی یا چند مورد از نشانه‌های زیر مشاهده شود، بهتر است وضعیت پارچه توسط کارشناس بررسی شود:

• کاهش محسوس سرعت فیلتراسیون

• کدر شدن غیرعادی فیلتریت

• عبور ذرات جامد از پارچه

• افزایش رطوبت کیک فیلتر

• گرفتگی مداوم منافذ

• پارگی یا سوراخ شدن پارچه

• تغییر شکل یا فرسودگی بافت

• کاهش عملکرد پس از شست‌وشوی مناسب

نکته مهم: عمر پارچه فیلترپرس عدد ثابتی نیست. نوع پارچه، جنس دوغاب، اندازه ذرات، فشار کاری، دمای فرآیند، تعداد سیکل‌ها و روش شست‌وشو همگی روی طول عمر آن تأثیر دارند. به همین دلیل، انتخاب پارچه مناسب برای شرایط کاری دستگاه می‌تواند از تعویض‌های زودهنگام و افزایش هزینه‌های نگهداری جلوگیری کند.

پارچه مناسب، فقط پارچه نو نیست

گاهی مشکل دستگاه با تعویض فوری پارچه حل نمی‌شود. اگر جنس، تراکم، نفوذپذیری یا نوع بافت پارچه با مشخصات دوغاب و فرآیند شما هماهنگ نباشد، حتی یک پارچه کاملاً نو نیز ممکن است عملکرد مطلوبی نداشته باشد.

به همین دلیل، هنگام خرید پارچه فیلترپرس بهتر است علاوه بر ابعاد و مدل دستگاه، نوع ماده، میزان جامدات، اندازه ذرات، فشار کاری و شرایط شیمیایی فرآیند نیز در نظر گرفته شود.

اگر برای انتخاب یا تعویض پارچه فیلترپرس دستگاه خود مطمئن نیستید، مشخصات دستگاه و نوع ماده مورد فیلتراسیون را بررسی کنید تا بتوان مناسب‌ترین نوع پارچه را برای شرایط کاری انتخاب کرد.